ოკაცეს (კინჩხას) ჩანჩქერის ბუნების ძეგლი

11212574_953601358005173_1239406664276142386_o

მდებარეობა: ხონის მუნიციპალიტეტი, სოფ. კინჩხას მიდამოები, 843 მეტრი ზღვის დონიდან.

მისასვლელი გზა: ბუნების ძეგლთან ყველაზე ახლომდებარე მსხვილი დასახლებული პუნქტია ქ. ხონი. თბილისიდან ხონი დაშორებულია 260 კმ-ით;
ქ. ხონი – სოფ. კინჩხა – 26 კმ; ხანგრძლივობა – 40 წთ;
სოფ. გორდი, ოკაცეს  კანიონის ბუნების ძეგლის ვიზიტორთა ცენტრი – სოფ. კინჩხა – 5 კმ;
სოფ. კინჩხა – ოკაცეს (კინჩხას) ჩანჩქერის ბუნების ძეგლი  – 2,1 კმ

კოორდინატები: N42 29.738 E42 33.032

11113037_953601691338473_3773119549185826600_o
10953724_953601794671796_3983160366397229112_o

11220780_953601728005136_8623399069222000562_o

10339524_953601284671847_805367294438737841_o 10631053_953601294671846_3539863621566337623_o  11071042_953601701338472_6139855303852019470_o  11136273_953601194671856_2379414291209633969_o 11140744_953601188005190_7778554341878438094_o 11174291_953601758005133_539954826644102930_o

10339522_953601484671827_2212961843077882963_o 11194493_953601501338492_5267415655250307553_o 11202833_953601971338445_6810711608154217384_o
დადიანების ბაღი (სფ.ზედა გორდი)

11212583_953601591338483_7112969743960807261_oდადიანების ბაღი (სფ. ზედა გორდი)

ფოტოგრაფი: უჩა ავალიანი
———————————-

დაცული ტერიტორიების სააგენტო

ახალჭალა (ლეჩხუმი)

მდებარობა: კურორტი ახალჭალა მდებარეობს ლეჩხუმში. დასახლებული სოფლიდან (ჭალისთავი) დაახლოებით 20 კმ. ლეჩხუმი დასავლეთ საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეა.  ლეჩხუმს დასავლეთით სამეგრელოსაგან ყოფდა ასხის მთის  მასივი, ჩრდილოეთით სვანეთისაგან — ლეჩხუმის ქედი, აღმოსავლეთით რაჭისაგან — მდინარე ასკისწყალი, მდინარე რიონის მარცხენა ნაპირზე კი თავშავის ქედის სამხრეთი კალთები, სამხრეთით იმერეთისაგან — მდინარე ლეხიდარის მარცხენა ნაპირის გასწვრივ მდებარე სერი და ხვამლის მთის მასივი. http://youtu.be/00ORgj4fO0M 317118_264383816926934_789473411_n 294426_264387386926577_684045288_n   2014 წელი 10835439_903114626387180_1626691322824017304_o 10943786_903114423053867_95489504929463496_o 10661721_903114709720505_2736796431097761624_o 10945828_903121579719818_3269937250186572845_o 10460832_903121606386482_6728637177882977297_o 10947418_903121653053144_8658960025044283746_o 1498902_903121636386479_8447759919560227275_o

ფოტოგრაფი:  უჩა ავალიანი

clickhere-downarrow-red_opt

ტობავარჩხილი                     ხვამლის მთა 
30           
 SONY DSC

აგრიტურიზმი | Agriturismo

02_b (1)

რა არის აგროტურიზმი

დასვნეება ფერმაში/რანჩოზე რომელიც განთავსებულია სასოფლო-სამეურნეო მიწაზე,  მოიცავს ნადირობას, თევზაობას, საგანმანათლებლო აქტივობებს.

აგროტურიზმი ეს არის კომერციული საწარმო სადაც დამსვენებელს შეუძლია თავისი სიამოვნების გამო ჩაერთოს სხვადასხვა აქტივობებში. შეაგროვოს ხილი, თავისი ხელით მოწყვიტოს სხვადასხვა პროდუქტი, მიიღოს მონაწილეობა სამეურნეო  საქმიანობებში. მიირთვას ნატურალური პროდუქტი და დაისვენოს სუფთა ჰაერზე.

 აგროტურიზმი შეიძლება მოიცავდეს

* დასვენება ბუნებაში (თევზაობა, ნადირობა, პიკნიკი, ცხენით ჯირითი,  ველური ბუნების გაცნობა, )
* შემეცნებითი აქტივობა ( კულინარიის კურსები, ღვინის დაჭაშნიკება)
* გართობა ( მკის ფესტივალი, საჯინიბოს ცეკვები)
   და სხვ. (სუფთა ჰაერი, სიწყნარე, ჯანსაღი კვება, რომანტიული გარემო)

რატომ აგროტურიზმი

თუ მოგბეზრდათ ქალაქის ყოველდღიური მონოტონური ცხოვრება და გსურთ განიტვირთოთ, აგროტურიზმი  საუკეთესო საშუალებაა.  აქ შექმნილი გარემო მთლიანად ჩაგითრევთ მის წიაღში, რამდენიმე დღით სრულიად შეცვლის თქვენს დამოკიდებულებას თითოეული დღისადმი. გაამრავალფეროვნებს და გაახალისებს თითოეულ წუთს.

აქ არ შეგეზარებათ დილით გამთენიისას ადგომა და ტბაზე სათევზაოდ წასვლა.
არ შეგაშინებთ დილის სუსხი და თითქმის ბნელი, ნაცრსიფერი დილა.

არ მოგბეზრდებათ საათობით ცხენით ჯირითი და ულამაზესი პანორამების თვალიერება.
ვერ შეელევით ულამაზეს ბაღში სეირნობას და ჩამავალი მზის სხივებით აწითლებული ცით ტკბობას.

ეჭვი არ შეგეპარებათ ნატურალურ პროდუქტებში.
თითოეული ნაყოფიდან იგრძნობთ ცოცხალი ბუნების სურნელს.

აქ არ მოგბეზრდებათ საღამოს მოგიზგიზე ბუხართან საათობით ჯდომა და შეშის ტკაცუნით დატკბობა.
დამღლელი დღის საუკეთესო დასასრული იქნება ჩაი თქვენივე ხელით მოწყვეტილი ლიმნით.

pensiune-hildes-residence-1234903677

agroturism
4857852_81_z
Agroturismo en el chillonagroturismo     agroturismo-2

timthumb      pan agroturismo1

ტობაზე თუ არ დაიკარგე, რაა მამული


2

ტობა ვარჩხილი 
დღესდღეობით ტობავარჩხილი შეიძლება ითქვას ყველაზე პოპულარული ადგილია ლაშქრობის მოსაწყობად უკაცრიელ და ცივილიზაციისგან მოწყვეტილ ადგილებს შორის.  (საქართველოს მასშტაბით).   ულამაზესი პანორამები,  გაუვალი ტყეები, ყინულოვანი კლდეებიდან მომდინარე მოჩუხჩუხე წყაროები, შიმშილი, სიცივე, უძილობა, სისველე, დაღლა – ეს იმ სიამოვნების მოკლე ჩამონათვალია, რაც აქ  არც ისე კარგად მომზადებულ  მოლაშქრეს შეიძლება გადახდეს თავს.

3 წლის წინ

ზუსტად 1095 დღის წინ გავიგეთ მე და ჩემმა მეგობრებმა ამ ტბის შესახებ. ინტერნეტში არსებული  სურათები იმდენად მოგვეწონა, პირველივე ზაფხულზე გადავწყვიტეთ საკუთარი თვალით გვენახა ეს სილამაზე.   დღეებს ვითვლიდით, თუმცა როგორც ჩანდა მიზნის მიღწევამდე საკმაოდ დიდი დრო იყო.

საბოლოოდ განვლო 3- მა ზამთარმა,  ამდენივე  გაზაფხულმა, შემოდგომამ და რაოდენ გასაოცარიც არ უნდა იყოს, ერთ მშვენიერ დღეს დადგა  ზაფხული.   განსაკუთრებული ამ ზაფხულში იყო ის, რომ მივედით ბილეთების ყიდვის სტადიაზე… უკვე ტობავარჩხილზე ლაშქრობა გარდაუვალი იყო და მას წინ ვეღარაფერი აღუდგებოდა. გამგზავრების თარიღიც მტკიცე და უცვლელი – 25 ივლისი. (2014 წ.)

25 ამდე იყო 24 და იყო ჩიხურა.

10541_big

გამგზავრებამდე ერთი დღით ადრე, საჩხერის ჩიხურამ უდიდესი სიურპრიზი შემოგვთავაზა. ერთი შეხედვით არაფერია ევროპის ლიგის მეორე საკვალიფიკაციო ეტაპის დაძლევა, თუმცა 2014 წლის, ქართული ფეხბურთის  მდგომარეობით ნამდვილად აღნიშვნის ღირსია. ( როცა 20 წლის შემდეგ ამას წავიკითხავ იმედია გამეცინება, რა ცოტა მყოფნიდა ბედნიერებისთვის)

ასე იყო თუ ისე, ლაშქრობა დადებითი განწყობითა და ემოციებით დავიწყეთ.

                                                                                   ***

,,პირველად იყო მატარებელი, და მატარებელი იყო ძალიან ,,თბილი” და ჩახუტებული” 

მარშრუტის გათვალისწინებთ, რაც გულისხმობდა თბილისიდან სენაკში მოხვედრას, ყველაზე იაფი საშუალება ავირჩიეთ და ზუსტად 21:10 წუთზე მატარებლით  დავტოვეთ დედაქალაქი.   ერთი ფიქრი ვიფიქრეთ დედაქალაქთან ერთად ფილტვებიც გარეთ დაგვეტოვებინა,  მაგრამ მალე  ჩვენდა გასაოცრად,  კონდიციონერი ჩაირთო  და ცოტა ამოვისუნთქეთ, თუმცა   ჩასუნთქვას მაინც ვერ ვრისკავდით.

ღამის სენაკი

ღამის  სენაკი არც პარიზს გავს და არც  ლონდონს, თუმცა როცა ტობავარჩხილზე მიდიხარ ორივე ზემოთხსენებულ ქალაქზე მეტი ფასი აქვს. ამგვარად აღმოვჩნდით 26 ივლისის დილის 4 საათზე  სენაკში.  აქ ქუთაისიდან კიდევ ერთი ძმაკაცი შემოგვიერთდა და უკვე გაზრდილი რაოდენობით – მთელი 3 კაცი, მოვთავსდით  ს.მუხურისკენ მიმავალ სამარშუტო ტაქსში. სწორედ ეს იყო ბოლო დასახლებული სოფელი სადამდეც ტრანსპორტით მისვლა გვქონდა გეგმაში, ამის შემდეგ კი დარჩენილი 40 კილომეტრი ფეხით უნდა გაგვევლო.

მდინარე ხობისწყალი

სენაკიდან წამოსულები მალე სოფელ მუხურში ჩავედით. სამარშუტო ტაქსმა პირდაპირ მდინარე ხობისწაყლთან მიგვიყვანა სადაც ხიდზე უნდა გადავსულიყავით და მარჯვნივ მიმავალ გზას გავყოლოდით.   დიდი იყო პირველი შთაბეჭდილება რომელიც მდინარემ ჩვენზე მოახდინა.   ხობისწაყლი ულამაზესი იყო.  საოცრად კამაკამა, მწვანე ფერი ჰქონდა.  მდინარის დანახვისთანავე ბანაობის სურვილი გაგვიჩნდა იმის მიუხედავად, რომ დილა იყო და წყალი საშინლად ცივი იქნებოდა. თუმცა სურვილი სურვილად დარჩა, რადგან დილა იყო და წყალი საშინლად  ცივი იქნებოდა.

ხიდზე გადასვლის შემდეგ, როგორც მძღოლმა დაგვაკვალიანა, მარჯვნივ მიმავალ გზას გავყევით.  ჩვენი ფიქრით რამდენიმე საათში ტობავარჩხილზე თუ არა მასთან ყველაზე ახლო მდებარე ქოხთან მაინც მივიდოდით.   ეს ის შემთხვევაა როცა ცოდნას უცოდინარობა სჯობს.  ჩვენთვის რომ მაშინ ვინმეს ეთქვა წინ ორმოცი კილომეტრი და საშინელი აღამრთები გველოდა, ნამდვილად უარს ვიტყოდით გზის გაგრძელებაზე და  მხოლოდ მდიანრე ხობისწყალში ბანაობით შემოვიფარგლებოდით…  თუმცა წინ გველოდა სიურპრიზი რომლის შესახებ, ისევე როგორც საშნელი აღმართების შესახებ, არაფერი ვიცოდით.

თუ ტობავარჩხილისკენ მიმავალმა გრუხუნის ხმა გაიგონე ესეიგი ,,დღეა მზიანი…”

ფეხით სავალ გზას დიდი შემართებით დავადექით.     უკვე თორმეტი საათი ხდებოდა და მზემაც განსაკუთრებული მონდომებით ..დაგვაფრქვია” თავზე თავისი სითბო. ფეხქვეშაც  ხრეში ისე გახურებული იყო გვეგონა  ნაკვერჩხლებზე მივდიოდით.   ერთი თქმა კი თქვა რომელიღაცამ, აქ დიდი მანქანები დადიან და იქნებ გაგვიმართლოსო, მაგრამ ეს უფრო  ხავსის ძიებას გავდა.   თუმცა წინ სასწაული გველოდა.  მოულოდნელად ჩვენს ყურთასმენას მისწვდა საოცრად ჰარმონიული, მელოდიური, საამური ხმა უზარმაზარი   მანქანის მატორის.    მოულოდნელი ბედნიერებისგან გარინდულები ველოდით,  ჩვენი გამაბედნიერებელი ხმა  როდის შეისხამდა ხორცს და უზარმაზარი სატვირთო მანქანის სახით წარმოდგებოდა ჩვენს წინაშე.    მართლაც რამდენიმე წუთში, მეტყევეების უზარმაზარი მანქანით მივიკვლევდით გზას ტობავარჩხილისკენ.

10709708_822328594465784_1904960719_o

ნათიფურას მთა

ნათიფურას მთის ძირში დასრულდა ჩვენი კომფორტული მოგზაურობა. მეტყევეები მარჯვნივ მიმავალი გზით ეშვებოდნენ ქვემოთ, ჩვენ კი მარცხნივ უნდა გავყოლოდით გზას და მთაზე ავსულიყავით. როგორც მეტყევეებმა გვითხრეს აქამდე 19 კილომეტრი გამოვიარეთ, ანუ ჯერ კიდევ 20 კილომეტრი მაინც წინ გვქონდა.

ჩვენც დავემშვიდობეთ ჩვენ კეთილ მეგზურებს და მომავალი დაბრკლებების გადასალახად მოვემზადეთ.  იქვე მომდინარე წყაროდან ცივი წყალი შევსვით და ჭურჭლები ავავსეთ. სხვათა შორის მთელი გზა რაც ნათიფურას მთაზე ასასვლელად დაგვჭირდა სხვაგან სასმელი წყალი არ შეგვხვედრია.

თუმცა შეგვხვდა სამაშველო პიკაპი, მოლაშქრეთა  ჯგუფი და რაც მთავარია მოლაშქრე ძაღლი სახელად როკი. (თუ სწორად მახსოვს) – ყოველშემთხვევაში იმსახურებდა ამ სახელს) რომელიც საშინალად იყო გათანგული.

DSCN1286

შემხვედრმა მოლაშქრეებმა  დაგვაკვალიანეს და გვითხრეს რომ როდესაც წყარომდე მივაღწევდით გზა აღარ უნდა გაგვეგრძელებინა პირდაპირ და იქვე პატარა ბილიკს გავყოლოდით, რომელიც მიგვყივანდა ქოხთან, რაც ჩვენი პროგრამა მაქსიმუმი იყო ერთი დღისთვის. თუმცა 5 კილომეტრი არც ისე ადვილი გასავლელი აღმოჩნდა.   საშინელი აღმართები, სპირალურად დახვეული გზა რომელიც არაფრით მთავრდებოდა.   იმდენად დაღლილები ვიყავით ყოველი აღმართის ბოლოს 5 წუთით მაინც ვისვენებდით.   ერთ-ერთი ასეთი დასვენებისას კი მოხდა სასწაული. კვლავ გრუხუნის ხმა. ერთ დღეში უკვე მეორედ გაგვიმართლა და რამდენიმე წუთში ჩვენს წინ  სატვირთო მანქანა გამოჩნდა, თუმცა სიურპრიზი ამით არ დამთავრებულა, სატვირთო მანქანის ძარაზე ისხდნენ უკრაინელი ტურისტები, მათ შორის მდედრობითი სქესის წარმომადგენლებიც – ქერა თმებით და ცისფერი თვალებით.ukraina

ასე სასიამოვნოდ ავაღწიეთ ქოხამდე სადაც ჩვენ დარჩენა გადავწყვიტეთ, უკრაინელი ტურისტები კი რომლებსაც იქ ცხენები და მეგზურები ელოდნენ საბანაკე გორისკენ გაემართნენ.

დღე 2 – მარგალი დილა

_DSC6787

მეორე დღეს ადრიანად გავიღიძეთ. მართალია წინა დღის ნასიარულები საშინლად დაღლილები ვიყავით, მაგრამ ეს დაღლილობა მაშინვე გაქრა, როდესაც კარვიდან გამოვედით,  მეგრული დილის სუსხი შევიგრძენით და თითო-თითო უკრაინული შპროტიც დავაგემოვნეთ.ukraina  ეს დილა იყო ჩვენი ლაშქრობის ნამდვილი დასაწყისი,  უკვე ყოველი წამი გაჯერებეული იყო ულამაზესი ხედებით, მთებით და პეიზაჟებით. და რაც მთავარია ტობავარჩხილის ნახვის მოლოდინით.

DSCN1353DSCN1345
ქოხების რეზიდენცია

ბევრი ვიარეთ თუ ცოტა ვიარეთ (სინამდვილეში ბევრი ვიარეთ) საბოლოოდ გამოჩნდა ტობავარჩხილის მთავარი ქოხი. ვიცოდით რომ ეს ბოლო ქოხი იყო ტობავარჩხილის გზაზე და ტბამდეც დიდი მანძილი აღარ იქნებოდა დარჩენილი.
ქოხში მწყემსები დაგვხვდნენ, რომლებმაც აგვიხსნეს გზა საით უნდა გაგვეგრძელებინა. ასევე გვითხრეს, რომ ჩვენ ნაცნობ ჯგუფს დიდი დრო არ იყო ჩაევლო ამ ქოხთან და თუ სწრაფად ვივლიდით დავეწეოდით კიდეც.

აღსანიშნავია რომ ამ ქოხთან განვითარებულმა მოვლენებმა განაპირობა ჩვენი იმღამინდელი თავგადასავალი.
მწყემსებმა ბილიკზე დაგვაყენეს და დაგვაკვალიანეს, ასე რომ გადავწყვიტეთ, არ იყო საჭირო  წინ წასულებს დავწეოდით. ვარჩიეთ ნელ-ნელა გაგვეგრძელებინა გზა, რადგან ბევრი აღარ იყო დარჩენილი  და დაღამებამდე უეჭველი ავაღწევდით ტობამდე.

თუმცა საბედისწერო აღმოჩნდა ერთ-ერთი მწყემსის მიერ ნათქვამი ფრაზა, რომელმაც გვითხრა რომ მალე მოგვიწევდა გაყინულ თოვლზე ფეხით სიარული. ჩვენ დახმარებისთვის მწყემსებს მადლობა გადავუხადეთ და დავემშვიდობეთ.

მალე დავინახეთ კიდეც ყინული და სწორედ მისკენ ავიღეთ გეზი. თუმცა, ჩვენდა სამწუხაროდ ეს ყინული ის ყინული არ აღმოჩნდა და არც არჩეული მარშრუტი მიგვიყვანდა ტობამდე. . ამას დაემატა საშინელი ნისლი რომელიც მოულოდნელად ჩამოწვა და მის ბურუსში გაქრა ჩვენი ბილიკიც.

საბოლოოდ ნისლში ჯდომას და დროის კარგვას საირულის გაგრძელება ვამჯობინეთ. რამდენიმე საათში ყინულამდეც მივაღწიეთ. ფეხი საშინლად ცურავდა ამიტომ თვლზე ასვლა ვერ შევძელით და ლოდებზე ძრომიალით ძლივს ავაღწიეთ ბოლომდე, საიდანაც ჩვენი მოლოდინით ულამაზესი ტობავარჩხილი უნდა გამოჩენილიყო.

ზემოთ ასულებს ტბის მაგივრად კიდევ ერთი აღმართი დაგვხვდა, იმის შემდეგ კი გზა აღარსად იყო და უფსკრულის წინაშე აღმოვჩნდით. (ყველანაირი გაგებით). კლდოვან დამრეცზე აღმოვჩნდით გაჭედილები. არც  კარვის გასაშლელი ადგილი იყო სადმე, არც წყალი გვქონდა.    გადავწყვიტეთ ქვემოთ ჩავსულიყავით, მდინარის პირას დავბანაკდებოდით მაინც.    დაღმართზე დავეშვით თუ არა რამდენიმე წუთში  უცებ ჩამოღამდა, ნისლიც ჩამოწვა და წვიმამაც დასცხო. ერთი რაც მოვახერხეთ  ჩანთიდან კარვის გადასაფარებელი ამოვიღეთ და დაღმართზე ჩამოვჯექით, საიდანაც მეორე დილამდე არც ავმდგარვართ.

ბავარჩხილი – სურათები

მასაი მარას ნაკრძალი| Masai Mara

mara-gates
მასაი მარა – ნაკრძალი სამხრეთ აღმოსავლეთ კენიაში. ფაქტიურად ეს არ არის ნაციონალური პარკი. რადგან ნაკრძალი ნიშნავს რომ ის ეკუთვნის მასაის ხალხს. ხოლო ნაციონალური პარკის შემთხვევაში მისი მართვა ხდება ქვეყნის   საბჭოს მიერ.

მასაი მარას ნაკრძალს წელიწადში ათასობით ტურისტი სტუმრობს და ითვლება რომ ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული პარკი  აფრიკაში.
masai-mara-national-park_966x543
მასაი მარა ერთ-ერთი პარკია სადაც თქვენ შეიძლება ნახოთ ცნობილი დიდი ხუთეული: ლომი, ლეოპარდი, სპილო, მარტორქა და ბიზონი.  ასევე აქ ნახავთ ტურებს, ჟირაფებს, ბეჰემოთებსა და მდიდარ ფრინველთა სამყაროს.

top_Maasai Mara National Reserve

ნაკრძალში შესვლა შესსაძლებელია ავტომობილით. სასტიკად აკრძალულია ფეხით სეირნობა საკარვე ადგილების გარეთ, მტაცებელი ცხოველების გამო.

Masai-Mara-Kenya-Safari-Main

 

 

ballonsafari

 

Lions_photographic-safari-Kenya_Masai_Mara_6843

 

საქსონიის ნაციონალური პარკი

3
საქსონიის ნაციონალური პარკი, გასაოცარი პარკი დრეზდენის ახლოს. პარკის მთავარი სანახაობაა ქვიშაქვის მთები, მთების მწკრივი, გერმანიასა და ჩეხეთის რესპუბლიკას შორის. ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ აღმოსავლეთის საზღვართან თქვენ შეგიძლიათ ნახოთ ბოჰემიის შვეიცარიის ეროვნული პარკი, რომელიც ასევე მდიდარია გასაოცარი ბუნებრივი სილამაზით.

4

საქსონიის პარკი უნიკალური ადგილია სამოგზაუროდ, გასაოცარი ლანდშაპტით რომლის მსგავსაც სხვაგან ვერსად ნახავთ.

3024-2

იგუაცუს ნაციონალური პარკი | Iguazu

იგუაცუს ნაციონალური პარკი მდებარეობს ბრაზილიის შტატ პარანასა და არგენტინის პროვინცია მისიონის საზღვარზე. აქ არის იგუაცუს მდინარე, საუცხოო ჩანჩქერების სისტემა რომელიც შედგება 270 ჩანჩქერისგან.

ზოგიერთი ჩანჩქერი არის 100 მეტრის სიმაღლის, მაშინ როდესაც ყველაზე პატარა   64 მეტრია.

1

The Gargenra del Diablo, ეშმაკის ყელი -ეს  ყველაზე შთამბეჭდავი 150 მეტრი სიგანის და 700 მეტრის სიგრძის ჩანჩქერი განსაზღვრავს საზღვარს ბრაზილიისა და არგენტინას შორის.

2

http://www.unique-national-parks.com/iguazu

პანტანალის ნაციონალური პარკი

maxresdefault

პანტანალი – ნაციონალური პარკი ბრაზილიაში.  ასევე მცირედი ნაწილი აღმოსავლეთ ბოლივიასა და დასავლეთ პარაგვაიში. პარკი  ცნობილია რადგან აქ არის მსოფლიოში უდიდესი ჭარბტენიანი ტერიტორია. პანტანალი მოიცავს 140 000 კვადრატულ კილომეტრზე მეტს.
pantanal
ბრაზილიელები მას უწოდებენ თავიანთ სამოთხის ბაღს, მისი უთვალავი პატარა ტბებით, მდინარეებით, ტროპიკული ტყეებით, ლაგუნებით და მყვინთავებისთვის საინტერესო ეკოსისტემით.

პანტანალი შეგვიძლია დავახასიათოთ როგორც მსოფლიოს ყველაზე განსაცვიფრებელი პარკი. პარკში არის 3,500 ზე მეტი სახეობის მცენარე, 80 სახეობის ქვეწარმავალი, 100  ძუძუმწოვარი და 650 ზე მეტი ფრინველი.

images

 

http://www.unique-national-parks.com/pantanal

ხვამლის მთა

 

მდებარეობა   Pictures/სურათები

ლეჩხუმი,საქართველოს ერთ-ერთი ულამაზესი კუთხე,ცხენისწყლისა და რიონის შუა წელზე მდებარეობს.
XVIII საუკუნის ცნობილი ქართველი ისტორიკოსის – ვახუშტი ბატონიშვილის სიტყვით: ,,გორდიდამ ვიდრე კავკასამდე არს ხეობა ლეჩხუმისა,,.
ლეჩხუმის სამხრეთ-დასავლეთ საზღვარზე აღმართულია ხვამლის მთა ,რომელიც გადაჭიმულია 10-15 კმ მანძილზე, ქ.ქუთაისიდან ჩრდილო მხარეზე 20-25 კილომეტრის დაცილებით. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით: ,,მოიგო ამან სახელი ესე სიმაღლით, ხომლის ვარსკვლავის სწორობით.
ხვამლის თხემიდან იშლება ზღაპრული სანახაობა. აღმოსავლეთით მოჩანს ნაქერალას ქედი, რაჭისა და ტყიბულის შემოგარენი, სამხრეთ -აღმოსავლეთით და სამხრეთით – ლიხისა და აჭარა-იმერეთის მთები.
ხვალის მთის სიმაღლე ზღვის დონიდან ორიათას მეტრს აღემატება(2002მ). 1700 მეტრის სიმაღლეზე არის ,,ბოგა საყინულე,, სადაც ზაფხულის პაპანაქება სიცხეში ნულ გრადუსზე დაბალი ტემპერატურაა, შიგ ყინულის ლოლოები და ყინულის ,,ზოდებია,,.

 
ხვამლის მთაზე იყო დიდად განთქმული ხვამლის წმინდა გიორგის ეკლესია. 1886 წელს ჟურნალ ,,მწყემსში”,მღვდელი იოანე თაგვაძე წერდა: ,,ამ თვალუწვდენელი კლდის თავზე არის ნანგრევი ეკლესიისა”.
,,წმინდა გიორგის ხომლისა ტაძარს,, სწირავდნენ ჯვარ-ხატებს,გლეხებს,გადასახადებს,ადგილ-მამულებს.რამდენი რამ თქმულა ,,ხვამლის ძალაზე,,: თუ ხვამლი გწყალობს,ნიავი არ მოგაკლდებაო.
ამას უკავშირდება ,,ხვამლობა”, ხვამლობის დღესასწაული რომელიც აღდგომიდან მერვე კვირის შაბათს იმართება.  როდესაც ხვამლის მთაზე ახლომდებარე სოფლებიდან ადის მთელი მოსახლეობა, ააქვს შესაწირი.  ტაძარში აღევლონება ლოცვა.

 

ხვამლის მთასთან დაკავშირებით არსებობს უამრავი ლეგენდა, მითი თუ ისტორიული ვარაუდი.  ,,ოდეს ქვეყანას გაუჭირდეს, ხომლის მთამ გადაარჩინოსო” – ასე აქვს მოხსენიებული ეს ბუნების საოცრება ვახუშტი ბატონიშვილს, რაც თავისთავად უსვამს ხაზს მის მნიშვნელობას.

  

  

  

მითები, ისტორიული საიდუმლოებები და ხვამლის საგანძური

ხვამლის მთა, ერთი შეხედვით ჩვეულებრივი ბუნებრივი წარმონაქმნია. არის ლამაზი, მშვენირი. ზღვის დონიდან 2000 მეტრ სიმაღლეზე. მდიდარი მცენარიეული საფარით და ულამაზესი ხედით.  მაგრამ ამ ერთი შეხედვით ჩვეულებივი მთის სახელი რომ თუნდაც  google_ს საძიებო სისტემაში ჩაწერო, იმდენად მრავალცრიცხოვან  და საინტერესო ინფორმაციას იპოვი,  თავი ჟიულ ვერნის     სათავგადასავლო რომანის მკითხველი გეგონება.

                             ჟურნალი ,,თბილისელები”. ინტერვიუ ხვამლის მთის ექსპედიციის ხელმძღვანელთან გ. გაბიძაშვილთან.
 

 შექმნა სამყარო ღმერთმა და კვლავ თავის საუფლოს დაუბრუნდა. გზად მიმავალი კავკასიონის ქედზე წაბორძიკდა და მთელი ის მშვენიერება, რაც თავის ნახელავიდან გამოარჩია და თან მიჰქონდა, იქვე დაებნა. ასე გაიფანტა კავკასიონის ქედს მიღმა ბუნების სასწაული… შეუძლებელია, საქართველო ერთხელ მაინც იხილო და ამ ლეგენდის არ ირწმუნო. ერთ-ერთ ასეთ საოცრებაა ხვამლის მთა – ზემოდან რომ დახედავ, კონან დოილის დაკარგულ ქვეყანას მოგაგონებს, სრულიად რომ მოწყვეტილა დანარჩენ სამყაროს… „ოდეს ქვეყანას გაუჭირდეს ხომლის მთამ გადაარჩინოს” – გვაუწყებს „ქართლის ცხოვრება”… რას ნიშნავს ეს და რა საიდუმლოს ფარავს ლეგენდარული ხვამლის მთა, ამის საკვლევად ამჟამად იქ ლეჩხუმის არქეოლოგიური ექსპედიცია მუშაობს. ექსპედიციას გრანტი რუსთაველის საზოგადოებამ გამოუყო. თუმცა, კვლევები იმავე ჯგუფმა, შედარებით მცირე შემადგენლობით, 2007 წლიდან დაიწყო. ახალი ექსპედიციის სამწლიანი პროგრამით მთის ამ მასივის შესწავლაზე კომპეტენტური ჯგუფი მუშაობს – მეცნიერების, ალპინისტებისა და გეოლოგების შემადგენლობით. ჯგუფს აქტიურად ეხმარება და მეგზურობას უწევს ადგილობრივი მოსახლეობაც. ყოველივე ამის შესახებ გვესაუბრება ლეჩხუმის არქეოლოგიური ექსპედიციის ხელმძღვანელი გურამ გაბიძაშვილი:

ხომლის, ანუ იგივე ხვამლის კლდოვანი მასივი ისტორიულ ლეჩხუმში მდებარეობს მდინარე რიონისა და ცხენისწყლის ხეობებს შორის. ზედა უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 2 002 მეტრია. მასივის სიგრძე 10,5 კილომეტრია, სიგანე – 7 კილომეტრი. კლდის მასივი 300 მეტრითაა ამოზიდული და მნახველზე გრანდიოზულ შთაბეჭდილებას ახდენს.

 

– პირველი ლაშქრობა სწორედ ამ ქვაბულზე მოვაწყვეთ. კლდეში გამოკვეთილი ციხე-ქვაბული კლდის ძირიდან 50 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს და მასში ქვემოდან ასვლა შეუძლებელია ალპინისტური აღჭურვილობითაც კი. ამიტომ ალპინისტების ჯგუფი, შემოვლითი გზით, ზემოდან მოექცა მწვერვალს და იქიდან თოკით დაეშვა. მათი დახმარებით მოვახერხეთ ექსპედიციის დანარჩენმა წევრებმა მთის ძირიდან ქვაბულში შეღწევა.

– ქვედა ბაქანი კლდეშია გამოკვეთილი, სადაც 7 ოთახია და კედლებზე, წითელი საღებავით გამოხატული ფიგურების მიხედვით თუ ვიმსჯელებთ, ქვაბული არქაულ პერიოდს უნდა ეკუთვნოდეს. ამ მოსაზრების რეალობას უფრო ამძაფრებს ოთახების თავზე სუფთად ნათალი მასიური ქვის კარნიზი. ზედა ბაქანით უკვე შუა საუკუნეების ციხე-ქვაბულში შევდივართ. ეს არის მერვე ოთახი, რომელიც, როგორც ჩანს, გვიანდელ პერიოდში რაღაც დანიშნულებით მიამატეს კომპლექსს. სავარაუდოდ, სწორედ ეს ოთახი უნდა ყოფილიყო მეფეთა ხსენებული განძთსაცავი. იგი სანახევროდ სავსეა ჭერიდან ჩამოყრილი ქვებით და მისი გაწმენდა უამრავ დროსა და მუშახელს მოითხოვდა, რისი საშუალებაც ჩვენ არ გაგვაჩნდა.

– ადგილობრივ მოსახლეობაში გავრცელებულია ხმები, რომ დროდადრო, ციხექვაბულის ქვეშ, შუადღის გარკვეულ მონაკვეთში, ჩნდება ბერ-მონაზვნის ლანდები და ისახება ჯვარი.

– ხმები მისტიკური ჩვენებების შესახებ უამრავია. ჩვენი ექსპედიციის დროსაც ღამით სრულიად მოწმენდილ ცაზე უჩვეულო ნათებათა კასკადი საკუთარი თვალით ვიხილეთ. მეორე დღეს სოფელ დერჩში, რომელსაც უშუალოდ დაჰყურებს ხვამლი, გვითხრეს რას აფეთქებდით, მთელი ღამე ნათება რომ იყო კლდის წვერზეო. მაგრამ, ახლა მოარულ ხმებსა და ხილვებზე, არ მინდა ვისაუბრო. მხოლოდ იმ ფაქტებზე გავამახვილებ ყურადღებას, რაც ისტორიულ წყაროებშია დაფიქსირებული და საკრალური მინიშნებებით ხსნის მათ.

– მაგალითად, მითოლოგიიდან ცნობილია, რომ ჰერაკლე, იოს დავალებით, უნდა აუყვეს ფასის (ფაზისი, დღევანდელი რიონი) მდინარეს, მარცხენა მხარეს, მიადგეს გამოქვაბულს, საიდანაც წყალი გადმოედინება, გადააგდოს ეს წყალი, შევიდეს შიგ და პრომეთე გაათავისუფლოს. ჩვენ გავიკითხეთ და იქაურებმა დაგვიდასტურეს, რომ მსგავსი წყლის გამოსავალი არსებობს. მივედით, გაზაფხული იყო, მაისის ბოლო და ქვაბულიდან წყლის ნაკადი ისე მოქუხდა, რიონს თითქმის კეტავდა. როგორც ჩვენმა მეგზურებმა გვითხრეს, წლის სხვადასხვა პერიოდში წყლის ნაკადი ხან ცხენისწყლის ხეობისკენ მიდის, ხან – რიონისკენ. ამასთან დაკავშირებით ლეგენდაც კი არსებობს: თურმე, იქ გველეშაპია გაწოლილი და საითაც გადაბრუნდება, წყალსაც იმ მიმართულებით უცვლის გეზსო. შემოდგომით შეიძლება გამოქვაბულში შესვლა. ჩვენც შევედით, მაგრამ 50 მეტრის გავლის შემდეგ სიფონს (მიწისქვეშა წყალსატევი) გადავაწყდით და შევჩერდით. იქ შემდგომი კვლევის გაგრძელებას მხოლოდ სპელეოლოგები შეძლებენ სპეციალური აღჭურვილობით.

– გამოდის, ყველაფერი სიმბოლური და იდუმალია, რაც კი ხვამლის მთას უკავშირდება. ალბათ, ასეთივე დატვირთვა აქვს მის ვიზუალურ მხარესა და სახელს. მით უმეტეს, როცა ვიცით, რომ ხვამლი ანუ ხომლი ვარსკვლავთკრებულს ნიშნავს…

როგორც ცნობილია, ოქროს საწმისი, რომლის წასაღებადაც ბერძნები კოლხეთს ეწვივნენ, არესის ჭალაში ინახებოდა და უზარმაზარი გველეშაპი დარაჯობდა. ერთი შეხედვითაც კი ხვამლის მასივი გაწოლილი გველეშაპის ასოციაციას იწვევს. რაც შეეხება მის სახელს, რომელიც ვარსკვლავთკრებულს ნიშნავს, ისედაც ცხადია, რომ კოსმიური დატვირთვა აქვს. ძველ დროში ასტრონომიულ ცოდნას ფლობდნენ ქურუმები და ისინი ამბობდნენ, ყველაფერი, რაც ხდება დედამიწაზე აისახება ცაზე და პირიქით. იან გეველის ატლასში ჰიდრას თანავარსკვლავედს თუ მოვძებნით უცნაურ პარალელს გავავლებთ ხომლთან. გაწოლილ ვეშაპს თასი ზურგზე ადგას, კუდთან კი ყორანი ზის. ჰიდრას ქვემოთ „არგოს” თანავარსკვლავედია. შეიძლება წარმოვიდგინოთ, რომ ეს თასი იგივე გრაალია – ოქროს საწმისი, ის უძველესი და საკრალური ცოდნა, რომლის დაუფლებასაც ასე ცდილობდნენ ბერძნები. ყორანი კი სწორედ ის მტაცებელია, რომელიც კავკასიის, ანუ ხვამლის კლდეზე მიჯაჭვულ ჰერაკლეს უკორტნის გულ-ღვიძლს.

– ხვამლის მთაზე იყო მიჯაჭვული პრომეთე. პრომეთეს ძმაა ატლანტი, რომელიც ასევე დასაჯა ზევსმა და ცის თაღი დააჭერინა ხელში. ატლანტის შვილები კი არიან პლეადები, რაც ვარსკვლავთკრებულს ნიშნავს და ხომლიც ვარსკვლავთკრებულია. ასე რომ, ყველა გზა რომისკენ კი არა, ამ შემთხვევაში, ხვამლისკენ მიდის: აქ იყო მეფეთა განძთსაცავი, პრომეთე აქ მიაჯაჭვეს კლდეზე. აქამდე მოაღწია ჰერაკლემ, ჰეფესტომ. აქეთკენ ისწრაფოდნენ არგონავტები. აქ მოდიოდა და პრომეთეს სისხლის წვეთებისგან ამზადებდა წამლებს გრძნეული მედეა. თვითონ ხვამლი ზოდიაქოს ნიშანია და კოსმიურ სამყაროსთან არის კავშირში. მთლიანობაში კი, ბუნების ნამდვილი სასწაულია. და, თუკი უხსოვარი დროიდან ასე იზიდავდა ხვამლი ყველას, ნუთუ იმის ღირსი არ არის ჩვენც მივხედოთ და მოვუაროთ, შევისწავლოთ და გამოვიკვლიოთ?!

 

 

ტობავარჩხილი

ტბის შესახებ:  ტობავარჩხილი — კარული ტბა ეგრისის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, ზღვის დონიდან 2650 მ სიმაღლეზე. სარკის ფართობი — 0,21 კმ.², წყალშემკრები აუზის ფართობი — 1,12 კმ.², უდიდესი სიღრმე — 35 მ., საშუალო სიღრმე — 15,8 მ., წყლის მოცულობა — 3,3 მლნ. მ.³. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. გამდინარე. წყლის დონე დაბალია — ზამთარში, მაღალია — ივლისში. წყალი მტკნარია. თევზი არ იცის.

მდებარეობა: მდებარეობს სამეგრელოში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში.    ინტერნეტში შეხვდებით ასევე ინფორმაციას იმის შესახებ რომ ტობავარჩხილი წალენჯიხის მუნიციპალიტეში მდებარეობს.   რა ხდება სინამდვილეში. არის 3 ტბა, აქედან 2 – კალიაშის ტბა და ცაშკიბულის ტობავარჩხილი (ოხონჯე) მდებარობს ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში.    ჭიათაგვალას ტობავარჩხილი კი  წალენჯიხაში.

ლაშქრობისთვის საუკეთესო დრო: ივლისის შუა რიცხვებიდან აგვისტოს დასაწყისამდე.

ლაშქრობა: ტობავარჩხილი არის მოლაშქრეთა ერთ-ერთ საყვარელი და საოცნებო ადგილი.  ეს არის ბუნების ულამაზესი ნაწილი. ზღვის დონიდან 2650 მეტრზე თქვენ იხილავთ ცაში აზიდულ ფრიალო კლდეებს, ხობის წყლის ხეობის ულამაზეს პანორამებს, ალპური ზონისთვის დამახასიათებელ  სილამაზესა და რაც მთავარია თავად ტბას, რომელიც ულამაზესია და მართლაც უდიდეს სიამოვნებას ანიჭებს მნახველს.

_DSC6944

_DSC6928

1

25

_DSC6852

ტობავარჩხილი

14

ტობავარჩხილი

4

1

2

23

ტობავარჩხილი
ფოტოგრაფი: უჩა ავალიანი

რუკა: immage   2. უკეთესი რუკა

როგორ მოვხვდეთ ტობავარჩხილზე:

(ინფორმაცია ამოკრეფილია www.karavi.ge)     თბილისი – სენაკი – ს.მუხურა – შელეთი(20კმ) – ნათიფურას მთა – ოხოჯე 

კარაველების მოგზაურობა ტობავარჩხილზე

საინტერესო  ინფორმაცია  მარშრუტის  შესახებ წაიკითხეთ აქ toba

აშქრობა ტობავარჩხილზე (2014წ.)

clickhere-downarrow-red_opt

ახალჭალა (ლეჩხუმი)               ხვამლის მთა
axalWal121 ხვამლის წმ.გიორგის ეკლესია